U bent hier: home > Nieuws

Nieuws



Diefstal van filatelistische documenten bij de correctionele griffie van de Rechtbank van eerste aanleg in Luik

Het onderzoek levert geen resultaat op

Een betreurenswaardige situatie
Van 13 tot 16 mei 2004 - inmiddels 11 jaar geleden - vond de nationale filatelistische tentoonstelling "LEODIPHILEX" plaats in de ‘Halles des Foires’ te Luik.

Aan dit evenement namen meer dan 120 filatelisten deel, en werden om en  bij de 11.000 bladen tentoon gesteld.

Net na de sluiting van de tentoonstelling voor het publiek op 16 mei 2004 vielen de Rijksarchivaris van Luik en een team speurders van de federale politie binnen op de plaats van de tentoonstelling.

De archivaris dacht dat hij op de verschillende stands openbare archiefstukken, eigendom van de staat, zou kunnen terug vinden. Bijgevolg werden er 650 documenten in beslag genomen uit de collecties van 13 exposanten.

Naar aanleiding van de inbeslagnames ondertekenden vijf verzamelaars een verklaring waarin zij vrijwillig afstand deden van alle stukken waarvan zou blijken dat ze uit de Rijksarchieven afkomstig waren. Zodoende deden ze vrijwillig afstand van 148 documenten. De vijf verzamelaars ondertekenden de verklaring uit vrees voor gerechtelijke verwikkelingen die konden leiden tot het verlies van hun volledige collecties. Zij verkozen dus vrijwillig afstand te doen van een aantal documenten om ervoor te zorgen dat ze hun andere stukken konden behouden.

De overige acht verzamelaars waren niet bereid hun documenten vrijwillig af te staan en geraakten betrokken in een gerechtelijke procedure. Twee van hen werden verdedigd door zakenadvocaat Jan Van Camp, die hun proces tot het einde heeft geleid.

Bij de eerste verzamelaar werden negenentwintig stukken in beslag genomen, in de veronderstelling dat het ging om Belgisch staatsbezit. Met de goedkeuring van de Rijksarchivaris werden hiervan uiteindelijk twaalf stukken terugbezorgd aan deze verzamelaar. Tegen de verzamelaar werd zelfs een strafzaak geopend op beschuldiging van heling, maar deze zaak werd na een paar jaar geseponeerd. De Belgische staat legde een derdenbeslag op de overige 17 betwiste documenten, uit angst dat het strafdossier ten laste van de eerste verzamelaar tot niets zou leiden en het beslag zou worden opgeheven. De Belgische staat eiste met een gerechtelijke procedure de eigendom van de betwiste documenten op. De procedure hield aan tot de rechter in beroep uiteindelijk besloot dat slechts vier stukken eigendom waren van de Belgische staat.

Bij de tweede verzamelaar, die door meester Jan Van Camp werd verdedigd, zijn 19 documenten in beslag genomen die bekend staan als ‘filatelistische stukken’. Hij kreeg te maken met een dubbele procedure, waarbij hij zich zowel tegen de Franse staat, vertegenwoordigd door de minister van Cultuur en Communicatie, als tegen de stad Bordeaux moest verdedigen.

De Franse staat en de stad Bordeaux startten de procedure op nadat de Franse Rijksarchivaris was ingelicht over de inbeslagname van 19 documenten die zogenaamd afkomstig waren van Belgische en Franse openbare archiefbestanden.

Ook tegen de tweede verzamelaar werd een strafonderzoek geopend op beschuldiging van heling. Na een paar maanden (13.08.2004) werd het strafdossier bij gebrek aan bewijs geseponeerd. De beschuldiging van heling vereist immers dat het openbaar ministerie de criminele herkomst van het object moet kunnen aantonen.

De stad Bordeaux, in de persoon van het gemeenteraadslid, heeft deze verzamelaar vervolgens voor het gerecht gedaagd met een eigendomsclaim op vier van de negentien in beslag genomen documenten. Volgens de stad Bordeaux betrof het archiefstukken die deel uitmaken van het Franse publieke domein. De Franse staat, vertegenwoordigd door de minister van Cultuur en Communicatie, spande een parallelle procedure aan tegen de verzamelaar om te horen verklaren dat hij de enige rechtmatige eigenaar was van acht van de in beslag genomen documenten.

In afwachting van een uitspraak over de vordering tot opeising van de eigendom van de documenten, vorderden de stad Bordeaux en de Franse staat, een beslag tot revindicatie van de documenten uit handen van de Procureur des Konings te laten uitvoeren, hetgeen door de beslagrechter werd verleend.

Meester Jan Van Camp won de procedure ten gronde zowel tegen de Franse staat als tegen de stad Bordeaux. De stad Bordeaux berustte, op aanraden van haar raadsman in het vonnis. De verzamelaar werd echter niet gespaard door de Franse staat, die beroep aantekende tegen de beslissing van de rechter in eerste aanleg. De verzamelaar, die door de Franse staat waarschijnlijk als een zwakke schakel werd beschouwd, liet de zaak echter niet rusten, uit solidariteit met de filatelisten en postzegelverzamelaars.
Na een jarenlang aanslepende rechtszaak bevestigde het Hof van Beroep van Luik het vonnis van de rechter in eerste aanleg met een arrest van 20 januari 2015.

Het Hof van Beroep van Luik volgde het betoog van de raadsman van de verzamelaar, gebaseerd op het adagium: "met betrekking tot roerende goederen geldt het bezit als titel", zoals bepaald in artikel 2279 van het Burgerlijk Wetboek. Bovendien verwijt het Hof de Franse staat dat ze geen bewijs van haar eigendomstitel levert. Een overdracht van een privaat fonds naar de Franse nationale archieven betekent niet noodzakelijk dat een collectie in zijn geheel werd afgestaan. Enkel goederen die zich oorspronkelijk in private archieven bevonden, kunnen naar openbare archieven zijn overgedragen. Als de Franse staat eigenaar beweert te zijn van de in beslag genomen documenten, moet hij bewijzen dat die goederen ook materieel deel uitmaakten van een fonds dat aan de nationale archieven werd overgedragen.

In fine, heeft de rechter dus erkend dat de verzamelaar de enige eigenaar was van de betwiste onderdelen.

De verzamelaar is echter het slachtoffer van een opmerkelijk feit dat zich bij de procedure heeft voorgedaan.

Na briefwisseling met de correctionele griffie van de rechtbank van eerste aanleg van Luik, stelde meester Jan Van Camp in november 2013 vast dat de in beslag genomen documenten in september 2013 werden gestolen bij een inbraak in de bewaarplaats in Jupille.

Eind januari 2014 bevestigde de Procureur des Konings aan de advocaat van de verzamelaar dat de negentien in beslag genomen documenten effectief waren gestolen en dat de diefstal werd onderzocht door de federale politie van Luik.

In het afgelopen jaar werd de raadsman niet toegelicht over de voortgang van het onderzoek, zodat hij zelf opnieuw contact heeft opgenomen met de Eerste Substituut van de Procureur des Konings om informatie over deze zaak in te winnen. Het onderzoek is lopend... en de kans dat de arme verzamelaar zijn documenten op een dag terugziet is miniem, zo niet onbestaande.

We kunnen alleen maar betreuren dat dit voorval plaatsvond. Meer in het algemeen luidt de vraag hoe er zich een diefstal kan voordoen in een bewaarplaats. Maakt de aanstichter van deze roof deel uit van het personeel van de griffie van de bewijsstukken? Het is onnodig op te merken dat filatelistische stukken in sommige gevallen een fortuin waard zijn. De Belgische staat treft een directe verantwoordelijkheid in deze zaak.

De situatie van deze verzamelaar is werkelijk dramatisch. Nadat hij een jarenlange procedure van strafrechtelijke en burgerlijke rechtszaken met succes heeft afgerond, weet hij zich alsnog ontdaan van zijn collectie. Heeft hij dan al die middelen ingezet om in die situatie te verzeilen?

Deze zaak toont aan dat er een betere beveiliging noodzakelijk is in de bewaarplaatsen van bewijsmateriaal, want behalve tablets, mobiele telefoons, juwelen, enz. zijn er ook vuur- of steekwapens te vinden.

Het gaat hier helaas ook niet om een alleenstaand geval. Er werden ook systematisch bewijsstukken ontvreemd bij de griffie van bewijsstukken van de rechtbank van eerste aanleg van Henegouwen, afdeling Mons, tijdens een golf van inbraken tussen 1 januari 2011 en 9 september 2014. Het onderzoek heeft in dat geval zijn beloop gekend en vier mensen zijn aangeklaagd. Drie personen staan onder aanhoudingsbevel. Sommige betrokkenen waren werkzaam bij de griffie.

Hopelijk kan ook de Luikse federale politie haar onderzoek met succes afronden en doen er zich in de toekomst geen diefstallen van bewijsstukken meer voor.

(Beide verzamelaars zijn lid van onze academie).

Geplaatst op 09.03.15


18.04.2017 In Memoriam Leo TAVANO
03.03.2017 In Memoriam Iain STEVENSON
01.03.2017 In Memoriam Prof. Wigans BRUNS
27.02.2017 Hubert Caprasse: Vicevoorzitter KLBP
23.12.2016 In Memoriam Jean-Paul SCHROEDER
09.01.2017 In Memoriam Aimé VAN LANDEGHEM
13.07.2016 Westfile 2016
13.07.2016 AEP-Philatelic Press Award voor Le Philateliste Belge. Gouden Medaille voor James Van der Linden op Rossica 2016 (Berlijn)
29.06.2016 Mooie resultaten voor onze leden op NY2016
15.04.2016 René Reynaerts + 5 April 2016
<< november 2017 >>
ZMDWDVZ
2930311234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293012